Categories
Hersenspinsels uit het leven van een (soms nogal saaie) Mutant

De houvast van de dood.

Vijfenzestig hulpverleners schrijven een open brief. Vijfenzestig mensen die als geen ander zouden moeten weten hoe diep een mens kan zitten, hoe uitzichtloos het kan zijn, durven voor te stellen om een mens die laatste houvast te ontzeggen.

In al die jaren opnames, heb ik één keer geweten dat het werd toegestaan, dat vertelden ze ons de dag erna pas. De zelfmoorden daarentegen, krijg ik niet op meerdere handen geteld. (Ex-)patiënten, maar ook vrienden die nooit de hulp hebben gekregen die ze nodig hadden, die het niet hebben durven laten zien. Het is nodig dat de ziektes van de psychiatrie aangepakt worden, dat er preventief gewerkt wordt, de stigma’s doorbroken, maar je lost geen problemen op door iemand die lijdt euthanasie te ontzeggen.

Het is niet alsof er reclame voor gemaakt wordt. Geen neonlichten, geen folders, geen ‘oh hey, als het écht niet lukt, dan kun je altijd nog vragen of je mag sterven’ bij je opname. Dat is een proces van jaren, eindeloos lijden, uitzichtloze zinloosheid, alle strohalmen vastgeklampt te hebben en uiteindelijk tot de conclusie komen dat je beter af bent zonder die shit. En dan het proces om toestemming te krijgen.

We hebben het niet voor het kiezen. We worden op de wereld gesmeten, uitgeperst of uitgesneden, ongeacht de omstandigheden. En zelfs als de omstandigheden optimaal zijn, dan heeft nog steeds niemand de hand in wat er op hun pad komt. We hebben het maar te slikken, we hebben er maar mee om te gaan. We zullen verliezen, keuzes moeten maken, vechten en moeten doorgaan, steeds maar doorgaan (en natuurlijk geluk ervaren, maar het gaat over de dood, dan is dat meestal ver te zoeken). Voor sommigen gaat dat makkelijker dan voor anderen, sommigen krijgen drempels, anderen krijgen bergen en voor nog anderen zijn er diepe diepe dalen. Als dat dal dan eindeloos blijkt (en let op: er is een groot verschil met lijkt), mag dan iemand anders beslissen over of je maar moet blijven lopen, strompelen, tot kruipen aan toe? Mag iemand anders over jouw leven zeggen dat je nog niet voldoende hebt geprobeerd? En wanneer is het dan wel genoeg geweest?

Die persoon die ik heb gekend, koos voor een waardig einde, heeft dit samen met zijn familie en vrienden kunnen doen. Hij heeft het leven dat hij niet gekozen heeft een halt toegeroepen. Zij hebben afscheid kunnen nemen. Niemand heeft hem hoeven ‘vinden’.

Euthanasie wordt niet uitgedeeld. Het is in veel gevallen een strijd om te mogen gaan en in het geval van psychisch lijden wordt daar nog strenger dan anders over geoordeeld. Dat begrijp ik, oordelen over levens en ze te ‘nemen’ doe je niet lichtzinnig. Ik begrijp ook dat mensen zich bedenken op het moment van de waarheid, de dood is geen lieflijke verleiding, om het alleen al te overwegen moet het leven zelf onleefbaar zijn. Ik begrijp dat het een houvast kan zijn, het feit dat je de keuze hebt, maakt dat je nog een beetje verder durft gaan met leven, want die mogelijkheid is er altijd nog. Ik begrijp dat het op een gegeven moment ondraaglijk wordt, dat het op is. Dat je op bent.

Laat hen die keuze, ook al is het de laatste die ze maken. Gun een mens die waardigheid.

One reply on “De houvast van de dood.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *